Syntetyczne kannabinoidy – czym są i dlaczego to nie lek

Syntetyczne kannabinoidy to związki wytworzone w laboratorium tak, by naśladowały działanie THC, ale nie pochodzą z konopi. Trafiają do tak zwanych dopalaczy, liquidów i „legalnych zamienników” marihuany. Unijna agencja ds. narkotyków (EUDA) monitorowała na koniec 2023 r. 254 kannabinoidy z nielegalnego rynku i ostrzega przed zatruciami. To nie są leki.

Szczegóły poniżej.

Syntetyczne kannabinoidy – co to jest?

• Pochodzenie: powstają w syntezie chemicznej, nie w roślinie. Z konopiami łączy je tylko to, że mają działać jak THC. Samą cząsteczkę opisuje tekst co to jest THC.
• Gdzie się pojawiają: EUDA opisuje je w liquidach sprzedawanych jako THC lub CBD, w słodyczach i w produktach konopnych o niskiej zawartości THC, do których je dodano.
• Skala: unijny system wczesnego ostrzegania wykrył 209 syntetycznych kannabinoidów w latach 2008–2020. W 2023 r. doszło 9 nowych kannabinoidów, w tym 4 półsyntetyczne, jak HHC.
• Kannabinoidy naturalne to inna grupa: wytwarza je roślina (fitokannabinoidy) albo organizm człowieka (endokannabinoidy).

Syntetyczne kannabinoidy – dlaczego są groźne?

• Duża moc: EUDA określa je jako często bardzo silne substancje, a produkty z ich domieszką jako obarczone ryzykiem zatrucia.
• Masowe zatrucia: agencja odnotowała ich ogniska w części Europy, w Kanadzie, Rosji i USA.
• Ukryta domieszka: zanieczyszczony susz może wyglądać jak zwykły, więc kupujący nie wie, co przyjmuje.
• HHC: działanie tego półsyntetycznego kannabinoidu u ludzi nie zostało wystarczająco zbadane.
• Podejrzenie zatrucia: dzwoń pod numer alarmowy 112.

Syntetyczne kannabinoidy a prawo – czy są legalne?

• Nie: ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii obejmuje je jako substancje psychotropowe albo jako nowe substancje psychoaktywne (NSP), zależnie od wykazu, w którym jest dany związek. Definicja NSP obejmuje także grupy substancji pochodzenia syntetycznego (art. 4 pkt 11a).
• Posiadanie NSP: grzywna, a przy znacznej ilości grzywna, ograniczenie wolności albo do 3 lat pozbawienia wolności (art. 62b ust. 1 i 2, od 2018 r.).
• Posiadanie substancji psychotropowej: do 3 lat pozbawienia wolności (art. 62 ust. 1).
• „Legalny zamiennik”: to hasło sprzedawców, nie status prawny.

Syntetyczne kannabinoidy a leki – czym różnią się od dronabinolu?

• Dronabinol i nabilon: to też kannabinoidy z syntezy, ale zarejestrowane jako leki w USA, o znanym składzie i dawce. W Polsce sprowadza się je w imporcie docelowym. Szczegóły w tekście dronabinol – jak go dostać w Polsce.
• Susz z apteki: to ziele konopi, nie związek syntetyczny. Apteka wydaje go na receptę Rpw, w pełni odpłatnie. Jak wygląda recepta na medyczną marihuanę.
• Osobiste zbadanie: pierwszą receptę na susz lekarz wystawia po zbadaniu pacjenta (§ 7 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia MZ w sprawie recept). Teleporada wystarczy, gdy od zbadania minęły najwyżej 3 miesiące (§ 7 ust. 2b).

Źródła: EUDA (EMCDDA), European Drug Report 2024: New psychoactive substances; EUDA, raport o syntetycznych kannabinoidach w Europie (2021); ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Dz.U. 2023 poz. 1939, art. 4 pkt 11a, art. 62 ust. 1, art. 62b (dodany Dz.U. 2018 poz. 1490); rozporządzenie MZ w sprawie recept, Dz.U. 2025 poz. 1678. Redakcja MedCan Clinics; tekst informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani porady prawnej.