Terpeny – co to jest i co oznaczają w medycznej marihuanie

Terpeny to lotne związki zapachowe roślin, zbudowane z jednostek izoprenu. W konopiach powstają, tak jak kannabinoidy, we włoskach gruczołowych kwiatów i odpowiadają za zapach suszu — ziemisty, cytrusowy czy korzenny (Booth i Bohlmann, 2019). Działanie leczniczego suszu opisuje się przez zawartość THC i CBD; wpływ terpenów na pacjenta nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych.

Co to oznacza w praktyce, wyjaśniamy poniżej.

Terpeny – co to jest i skąd się biorą?

• Budowa: to węglowodory złożone z pięciowęglowych cząsteczek izoprenu. Pochodne zawierające tlen, np. alkohole, nazywa się terpenoidami.
• Gdzie występują: w większości roślin, m.in. w chmielu, cytrusach i drzewach iglastych. Limonen czy pinen z konopi to te same związki co w skórce cytryny i igliwiu.
• Rola w konopiach: nadają odmianom zapach i smak. Obok kannabinoidów to druga grupa składników, którą producenci opisują w kartach odmian. Więcej o kannabinoidach: fitokannabinoidy i co to jest THC.

Terpeny w suszu z apteki – co znaczy profil terpenowy?

• Oznaczenie leku: na recepcie i opakowaniu jest zawartość THC i CBD, np. „Cannabis flos THC 22%, CBD ≤1%”. Terpenów tam nie ma.
• Karta producenta: profil terpenowy podaje producent odmiany, zwykle jako udział poszczególnych związków. Przykład: w OG Kush od Bliss Pharma dominuje β-mircen (57%), w Strawberry OG β-kariofilen (27%). Zobacz OG Kush i Strawberry OG.
• Porównanie odmian: parametry wszystkich pozycji zebraliśmy w bazie odmian medycznej marihuany.

Terpeny w konopiach – co mówią badania?

• β-mircen: u szczurów z zapaleniem stawu zmniejszał ból i stan zapalny (McDougall i McKenna, 2022).
• β-kariofilen: wiąże się wybiórczo z receptorem CB2 (Gertsch i wsp., 2008); u myszy działał przeciwbólowo (Klauke i wsp., 2014).
• Limonen: u zdrowych dorosłych wdychany razem z THC zmniejszał niepokój wywołany przez THC (Spindle i wsp., 2024). To jedno małe badanie, nie u pacjentów.
• α-pinen: u myszy łagodził zaburzenia pamięci wywołane skopolaminą (Lee i wsp., 2017).
• Efekt otoczenia (entourage): przegląd z 2024 r. ocenia, że wzmacnianie działania kannabinoidów przez terpeny nadal nie jest potwierdzone klinicznie (André i wsp., 2024).

Terpeny a wybór suszu – co decyduje?

• Lekarz, nie zapach: odmianę i dawkę dobiera lekarz do wskazania i reakcji pacjenta. Wyniki badań na zwierzętach nie przekładają się wprost na człowieka.
• Dostępność: odmiany bywają czasowo niedostępne, więc przed wyjściem do apteki sprawdź, gdzie dziś jest susz.

Źródła: Booth JK, Bohlmann J, Plant Sci 2019;284:67-72, doi:10.1016/j.plantsci.2019.03.022; McDougall JJ, McKenna MK, Int J Mol Sci 2022, doi:10.3390/ijms23147891; Gertsch J i wsp., PNAS 2008, doi:10.1073/pnas.0803601105; Klauke AL i wsp., Eur Neuropsychopharmacol 2014; Spindle TR i wsp., Drug Alcohol Depend 2024; Lee GY i wsp., Evid Based Complement Alternat Med 2017; André R i wsp., Pharmaceuticals 2024;17(11):1543; karty producentów odmian. Redakcja MedCan Clinics; tekst informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej.